Innovatiefonds Hagelunie steunt innovatieve projecten

Agrarisch

Door samen te innoveren, bouwen we aan een toekomstbestendige sector

21 jun 2022

4 minuten

Jaap Breugem en Erik Persoon aan het woord

Het Innovatiefonds Hagelunie steunt innovatieve projecten binnen de glastuinbouw en zorgt tegelijkertijd voor preventie. Toch is het fonds nog vrij onbekend in de sector. Een gemiste kans, stelt het bestuur, want de principes van het fonds sluiten naadloos aan bij het collectiviteitsbesef van de sector. Door samen te innoveren, bouwen we aan een toekomstbestendige sector.

Schade viel mee ondanks stormen met windkracht 10
Afgelopen februari kende maar liefst 3 hevige stormen in 4 dagen tijd. “De schade in de glastuinbouw was groot, maar had groter kunnen zijn”, stelt Jaap Breugem, manager van Avéro Achmea Agro én directeur van het Innovatiefonds Hagelunie. Hij doelt op het project ‘Stormstand kassen’. “In dit project hebben we onderzocht hoe telers kunnen handelen bij storm. Hieruit bleek dat bij een windkracht van 8 beaufort of hoger de luchtramen helemaal gesloten dienen te worden om schade te beperken.” 

Projecten van Innovatiefonds Hagelunie leveren preventieve inzichten op
“Als ik kijk wat voor schademeldingen we hebben binnengekregen, lijkt het erop dat elke teler dit advies heeft opgevolgd. Natuurlijk zijn er wel schades aan kassen en gewassen, maar niet 1 kas is volledig platgegaan. Het project ‘Stormstand kassen’ laat dan ook meteen het belang van het Innovatiefonds zien”, stelt hij. “Het fonds geeft financiële steun aan projecten die innovatie en waardevolle inzichten voor de hele sector opleveren en waar tegelijkertijd een preventiecomponent in zit. Dat is het idee erachter.” 

Fonds is gebaseerd op individueel ondernemerschap en collectiviteit
Het fonds berust op 2 principes. Bestuursvoorzitter Erik Persoon legt uit: “De kennis die uit een project voortvloeit, moet beschikbaar gesteld worden aan de hele sector. We geven dus geen financiële steun aan een individueel bedrijfsproject, maar we willen echt dat de hele sector er iets aan heeft. Daarnaast speelt ondernemersgedrevenheid een belangrijke rol. De ondernemer die met een plan komt, moet er zelf ook tijd en financiële middelen in willen steken.” 

De 2 basisprincipes van het fonds sluiten perfect aan bij de glastuinbouw
“Individueel ondernemerschap en collectiviteit sluiten naadloos bij de glastuinbouw”, merkt Breugem op. “Ten eerste kent de sector, vanuit historisch perspectief gezien, een grote ondernemersgedrevenheid. Enkele telers namen ooit het risico over te stappen van open naar bedekte teelt en zijn zich blijven ontwikkelen. Denk aan de overgang naar telen op substraat of van SON-T naar ledverlichting.” 

“Daarnaast is bijna elke teler zich ook bewust van het collectiviteitsbelang”, stelt Persoon, die zelf in het Westland een familiebedrijf runt in tropische groene planten. “De sector is zich altijd al bewust geweest dat je met samenwerken verder komt. In mijn jeugd ging ik al mee naar studieclubs. Je ging bij elkaar kijken en wisselde kennis en ervaring uit. Ondanks dat we het allemaal op onze eigen manier vormgeven, is er een weloverwogen eigen belang om samen te werken.” 

Het vernieuwen van kennis lukt het beste door kennis te delen
Breugem wijst op het project ‘Tropisch Fruit in Nederland’. “Telers onderzochten of deze producten ook in Nederland in de kas geteeld kunnen worden. Kan het technisch? Levert het een rendabel verdienmodel op? Hier werd kennis uitgewisseld. Telers weten dat als ze dit gezamenlijk oppakken, de kans op succes groter is. Samen kan je zorgen voor een gedegen afzetmarkt en doorontwikkeling. De paprikateelt is ook zo ontstaan 30 jaar geleden.”

Kennis delen leidt tot nieuwe ontwikkelingen in andere richtingen
Kennis delen is een mooie gedachte, maar wat heeft de rest van de sector nu aan bijvoorbeeld mango’s? “Het klopt dat de meeste projecten gericht zijn op een specifieke sector, markt of regio”, zegt Persoon, “maar het idee erachter kan een teler aanzetten tot nadenken en het nemen van stappen in een andere richting.” 

Hij geeft een voorbeeld: “Zo steunt het fonds een onderzoek bij Tomatoworld, waar geëxperimenteerd wordt met autonoom telen. Een kas is uitgerust met sensoren, die vanuit een zogeheten ‘control room’ met zelflerende software worden aangestuurd. Het project richt zich dan wel op de tomatenteelt, maar het idee erachter, het autonome telen, is een ontwikkeling die de hele glastuinbouwsector treft. De nieuwe generatie tuinbouwondernemer benadert alles al vanuit de computer en data, dus telen op afstand is een logisch gevolg. Die kant gaan we gewoon met z’n allen op.” 

Financiële steun vanuit het fonds van groot belang bij kennisontwikkeling glastuinbouw
Toch is het Innovatiefonds Hagelunie nog vrij onbekend in de glastuinbouw. “Ik denk dat dat vooral een praktische oorzaak heeft”, zegt Persoon. “We leven in een informatiemaatschappij. Telers moeten al zoveel dingen in de gaten houden, dat ze geen tijd hebben om zich te verdiepen in subsidies voor innovaties. We hebben over het algemeen te veel ideeën en te weinig tijd.” 

Maar heeft de meest innovatieve sector in de agrarische wereld wel financiële ondersteuning nodig? “Bij kennisontwikkeling speelt onzekerheid altijd een grote rol”, zegt Breugem. “De grote vraag is altijd: Gaat de innovatie in de praktijk werken? En is de investering in de vernieuwing terug te verdienen? Daarom is zo’n financieel steuntje in de rug van groot belang.” 

Iedereen kan via de innovatiefondshagelunie.nl een aanvraag indienen
“Natuurlijk moeten ondernemers wel met een goed plan bij ons aankloppen”, gaat Persoon verder, “maar we zijn pragmatisch. We verwachten geen 25 pagina’s tellend projectplan. Wanneer de aanvraag kort en helder wordt verwoord, is dat voldoende. En als het plan niet voldoet, maar wij zien er wel potentie in, dan gaan we met de aanvrager in gesprek: hoe kan het wel?”

Beiden zien nog volop innovatiemogelijkheden. “We leven in een schoksgewijze maatschappij”, stelt Breugem. “ Veranderingen kun je zien als een bedreiging, maar het is beter om in elke beweging een kans te zien. Het Innovatiefonds Hagelunie kan daarbij helpen.” “Denk alleen al aan de hele duurzaamheidstransitie”, valt Persoon hem bij. “Willen we fossielvrij en klimaatneutraal kunnen telen in de toekomst, dan is innovatie noodzaak. Door samen te innoveren, bouwen we aan een toekomstbestendige sector. Dus ik zou zeggen: laat de aanvragen maar komen.”